In welke volgorde verduurzamen?
De technische volgorde en de subsidievolgorde wijzen dezelfde kant op: eerst de schil (spouw, dak, vloer, glas), dan de installatie (warmtepomp), met ventilatie als sluitstuk. Binnen de schil begint u bij de goedkoopste maatregel met de grootste besparing en plant u de tweede binnen 24 maanden, zodat beide het dubbele tarief krijgen.
Bijgewerkt op .
Liever laten regelen? Zie onze pagina over ISDE-subsidie aanvragen.
De volgorde in vijf stappen
| Stap | Maatregel | Waarom nu | Subsidie-effect |
|---|---|---|---|
| 1 | Spouwmuurisolatie (als de spouw bruikbaar is) | Laagste kosten, kortste terugverdientijd, één dag werk | € 5,25 per m²; verdubbelt met stap 2 |
| 2 | Dak- of zoldervloerisolatie | Grootste besparing na de spouw; bepaalt of een warmtepomp later klein kan blijven | € 16,25 per m² dak; samen met stap 1 verdubbeld |
| 3 | Vloer- of bodemisolatie en glas | Comfort (koude voeten, tocht); enkel glas heeft prioriteit boven alles | Vloer € 5,50, HR++ € 25,00 per m²; verdubbelt binnen het venster |
| 4 | Warmtepomp | Pas zinvol als de schil klaar is: kleiner toestel, lagere aanvoertemperatuur | Bedrag per meldcode; maakt verdubbeling van gelijktijdige isolatie mogelijk |
| 5 | Ventilatie | Een dichte woning heeft gestuurde ventilatie nodig | € 400,00 vast, alleen samen met isolatie |
Twee uitzonderingen op de volgorde
- Enkel glas gaat voor. Wie nog enkel glas heeft, vervangt dat eerst: de besparing per m² is groter dan bij welke isolatiemaatregel ook, en het comfortverschil is direct merkbaar.
- Een kapotte cv-ketel wacht niet. Valt de ketel uit voordat de schil klaar is, kies dan een hybride warmtepomp naast een nieuwe ketel; die werkt ook in een matig geïsoleerde woning en de isolatie kan later volgen, binnen het venster van de verdubbeling.
De verdubbeling plannen
Het tarief per m² voor isolatie en glas verdubbelt als u binnen 24 maanden twee verschillende maatregelsoorten laat uitvoeren. Dat hoeft niet tegelijk: spouw in het voorjaar, dak in het najaar van het jaar erna past nog. Drie regels:
- De teller start bij de uitvoeringsdatum van de eerste maatregel, niet bij de aanvraag.
- Twee keer dezelfde soort (twee keer glas, twee keer dak) telt niet; kies een andere soort.
- Dien beide maatregelen in dezelfde aanvraag in, of zorg dat de eerste aanvraag nog niet is afgehandeld.
De goedkoopste tweede maatregel
Wie één grote maatregel doet (dak, gevel) en de verdubbeling wil, kiest als tweede vaak vloer- of bodemisolatie: relatief goedkoop, snel, en het verdubbelt de subsidie op de grote maatregel. Bij 50 m² dak is dat € 812,50 extra, wat de vloerisolatie grotendeels betaalt.
Waarom de warmtepomp na de schil komt
Een warmtepomp levert water van 35 tot 55 graden, geen 80. In een slecht geïsoleerde woning moet het toestel dan groot zijn en hard werken, en komen de radiatoren tekort. Isoleer eerst, dan volstaat een kleiner en goedkoper toestel en blijft het verbruik laag. Milieu Centraal adviseert een volledig elektrische warmtepomp pas bij een goed geïsoleerde woning: dak en vloer met minimaal 8 tot 12 cm isolatie, minimaal HR++ glas en een geïsoleerde spouw. Voor een hybride toestel is die eis minder streng.
De gemeente kan de volgorde omdraaien
De landelijke subsidie vraagt u altijd ná de uitvoering aan. Sommige gemeenten willen de aanvraag juist vóór de uitvoering, en wie dat mist, krijgt de gemeentelijke bijdrage niet. Controleer dat vóór u opdracht geeft in subsidie per gemeente.
Wat elke stap kost en oplevert staat in wat kost isoleren en wat blijft er over na subsidie.
Veelgestelde vragen
Moet ik eerst isoleren en dan pas een warmtepomp nemen?
Hoeveel tijd mag er tussen twee maatregelen zitten voor de verdubbeling?
Welke isolatiemaatregel doe ik als eerste?
Benieuwd wat het bij u oplevert?
De gratis subsidiecheck rekent met deze bedragen en regels, toegespitst op uw woning en uw maatregelen.
Start de gratis subsidiecheckLees ook
Twee maatregelen combineren: zo verdubbelt uw subsidie
Bij twee verschillende soorten maatregelen binnen 24 maanden verdubbelt het bedrag voor isolatie en glas. Welke combinaties tellen en welke niet.
Wat kost isoleren en wat blijft er over na subsidie?
Wat kost isoleren na subsidie? Indicatieve kosten van spouwmuur-, dak-, vloer- en gevelisolatie, subsidie en besparing per jaar. Zie wat u netto betaalt.
Hybride of volledig elektrische warmtepomp?
Het verschil tussen een hybride en een volledig elektrische warmtepomp, wat het betekent voor de subsidie en waarom isolatie meestal de eerste stap is.
Subsidie voor een jaren-dertigwoning
Jaren-dertigwoning verduurzamen: smalle spouw, houten vloer en vaak enkel glas. Welke maatregelen passen en wat ze opleveren. Lees meer.
Gecontroleerd op 23 september 2026 met de officiële regeling.